Testpagina

In het mooie Spijkenisse……….Her en der tussen de vele nieuwbouw is nog een glimp op te vangen van het vroegere dorp. De Dorpskerk en stellingmolen zijn herinneringen aan de voornamelijk agrarische gemeenschap die Spijkenisse eeuwenlang herbergde. Naast landbouw en veeteelt leverden de grienden een flinke werkgelegenheid op. De takken van wilgen werden verwerkt tot allerhande producten, onder andere de hoepen, de hoepels die de planken van houten tonnen samenhield. Spijkenisse was gunstig gelegen, eerst kwam de Spijkenisserbrug voor de tramlijn, vervolgens de Groene Kruisweg voor het toenemend autoverkeer. Toen na de Tweede Wereldoorlog de Rotterdamse haven begon uit te breiden, groeide Spijkenisse uit tot woonstad.

Dialect video’s

Het trammetje en de metro

Een interview uit 1985 door Radio Rijnmond met de Spijkenisser Arie van der Sluijs, geboren in 1909. Arie woont in het verzorgingstehuis de Markenburg als de nieuwe Metrolijn tussen Rotterdam en Spijkenisse wordt gebouwd. Het interview is gehouden op de eerste dag waarop de Metro is gaan rijden. Arie van de Sluijs herinnert zich ook het RTM trammetje en vertelt er over.

Het Joodse meisje

Een deel van het interview uit 1989 door Radio Rijnmond met de Spijkenisser Arie van der Sluijs (geb. 1909). Arie vertelt dat hij en zijn gezin in WO-II een Joods meisje in huis namen als onderduikster. Zij heeft daardoor de holocaust overleefd. Arie en zijn vrouw Teuntje ontvingen hiervoor de titel Yad Vashem en het Verzetsherinneringskruis. Foto’s: Streekarchief VP, Wikipedia en de fam. van der Sluis. Montage: Arjen Tevel

De Kolenboer

Een deel van het interview uit 1980 door Jan de baan met Aart Versteeg. Aart, geboren in 1893, was vanaf 1920, een bekende kolenboer in Spijkenisse. Hij vertelt over de handel en wandel in kolen. Ook vertelt hij over het stoken en het vervoer met o.a. een aakje door het Spui en het nu volledig verdwenen Berengat. Het bedrijf en de woning in de Nieuwstraat zijn afgebroken i.v.m. de bouw van het Spijkenisser winkelcentrum. De fa. Versteeg vestigde zich daarna in de karakteristieke grote boerderij aan de Stationsstraat in Spijkenisse waar nu een aantal woningen in zijn gebouwd.

Mandes

Een deel van een interview uit 1976 door Jan de Baan met Klaas van Hamburg uit Spijkenisse. Klaas vertelt over de oogst van wilgentenen en het maken van manden voor de vissersschepen van Vlaardingen. Bronnen: Streekarchief Voorne-Putten, Open beelden, polygoonjournaal 1927-1942.

De griendwerker

Een interview door Radio Rijnmond uit 1989 met Arie van der Sluijs (1909) die vertelt dat hij 40 jaar lang griendwerker was op de Welplaat bij Spijkenisse. Hij vertelt over de soorten wilgenhout, het leven van de griendwerker en de grienden. Arie was ook een bekende verzetsheld.

De Klepperman

Een deel uit het interview door Jan de Baan met Evert Timmer (geb. 1898). Evert vertelt dat zijn vader nachtwaker en lantaarnvuller was in Spijkenisse. Hij liep door de straten en gebruikte een klepper om te laten horen dat de nachtwaker aanwezig was. Ook riep hij de tijd om (“De klok heit negen en alles is wel”). Daarnaast vulde hij de straatlantaarns met petroleum en maakte het glas schoon. Evert werd boer en schipper en woonde het laatste deel van zijn leven in Hekelingen. Hij is daar op de oude begraafplaats begraven. Het graf is er nog.

Interviews + films

Verstilde stemmen deel 3

In deze ruim 7 minuten durende film vertelt Korrie Korevaart van de Historische Vereniging Westelijk Voorne over de geschiedenis van het gebied, de mensen en hun streektaal.

Verstilde stemmen deel 2

In dit 8 minuten durende vervolg op deel 1 wordt verteld over de vooroorlogse cultuur, het huishouden in die tijd, de klederdracht, badgasten houden, de fanfare, kermis en garnalen vissen.

Verstilde stemmen deel 1

In deze 17 minuten durende film wordt verteld over de duinhuisjes en de spreektaal van vroeger. Het dagelijks leven en werken in die tijd komt voorbij zoals het slachten van het varken, stropen in de duinen, strandjutten, de landarbeid en het huisvesten van badgasten. Ook de oude RTM tram komt langs.

Leen Emmerzaal en Francien Emmerzaal-Dekker

Het totale interview uit verm. 1964, exclusief het deel dat is ondergebracht in “Korte verhalen” onder de titel “De Veermansdochter”. Boer Leen Emmerzaal en zijn moeder Francien Emmerzaal-Dekker vertellen tegen onbekende interviewers over hun boerenleven, de akkerbouw en veeteelt. Moeilijk verstaanbaar. Aan ondertiteling wordt gewerkt. De geluidsopname is via de Nederlandse Dialectenbank door het Meertensinstituut vrij ter beschikking gesteld voor dialectologisch en ander onderzoek en alleen onder hun voorwaarden publiceerbaar (niet voor commercieel gebruik).

Evert Timmer

Het volledige interview (ruim 70 minuten) uit 1981 door oud Spijkenisser stadshistoricus Jan de Baan met Evert Timmer. Timmer werd geboren in Spijkenisse in 1898 en overleed in Hekelingen in 1983. Hij vertelt o.a. over zijn jeugd in Spijkenisse en veel historische onderwerpen, zijn vader die nachtwaker was, zijn leven als boer en schipper in Spijkenisse en later Hekelingen. Evert ligt begraven op de oude begraafplaats in Hekelingen. Uit dit volledige interview zijn onderdelen opgenomen in de playlist “Korte verhalen” w.o. “De Klepperman” en “Een scheepje van duizend gulden”. Ook vertelt hij over de zalmvisserij.

Aart Versteeg

Het volledige (52 minuten) interview uit 1980 door Jan de Baan met Spijkenisser Aart Versteeg. Aart is geboren in 1893 en overleed op 97 jarige leeftijd in 1989. Hij vertelt over zijn jeugd en leven en heeft de bouw van de Spijkenisserbrug nog meegemaakt. Zijn vader werkte in de hoepindustrie en de haringhandel en begon vanaf 1920 een kolenhandel die door Aart en zijn zonen verder werd uitgebouwd. Zij waren de laatste kolenboeren van Spijkenisse totdat de kolenkachels werden vervangen door Centrale Verwarming en het gebruik van gas en elektriciteit.

Bekijk ook:

Woorden en gezegden in dialect