Spijkenisse
Her en der tussen de vele nieuwbouw is nog een glimp op te vangen van het vroegere dorp. De Dorpskerk en stellingmolen zijn herinneringen aan de voornamelijk agrarische gemeenschap die Spijkenisse eeuwenlang herbergde. Naast landbouw en veeteelt leverden de grienden een flinke werkgelegenheid op. De takken van wilgen werden verwerkt tot allerhande producten, onder andere de hoepen, de hoepels die de planken van houten tonnen samenhield. Spijkenisse was gunstig gelegen, eerst kwam de Spijkenisserbrug voor de tramlijn, vervolgens de Groene Kruisweg voor het toenemend autoverkeer. Toen na de Tweede Wereldoorlog de Rotterdamse haven begon uit te breiden, groeide Spijkenisse uit tot woonstad.
Dialect video’s
De familie Mak
Voordracht in Spijkenisser dialect door Leen en Marijke Kok over de familie Mak. Met name over Klaasje Mak, de laatste winkelierster van de groentewinkel in de Voorstraat van Spijkenisse die nu een museum is.
De beslogen Voorstraat
Spikkenisser Leen Kok geeft ons, met beslogen bril, een rondleiding door de Voorstraat. Voordracht i.h.k.v. Gluren bij de buren op 2 februari 2025 in museum Mak in Spijkenisse.
De verloren zoon
Voordracht door Leen Kok in museum Mak tijdens “Gluren bij de buren” op 2 februari 2025. Leen vertelt het oude bijbelverhaal met een Spikkenisser inslag.
Ted
Voordracht door Nel van den Tol in museum Mak tijdens “Gluren bij de buren” op 2 februari 2025. Nel vertelt over haar jeugd en over haar knuffelbeer Ted.
Butte speule
Nel van den Tol herinnert zich de kinderspelletjes van vroeger.
Voordracht in museum Mak op 2 februari 2025.
Zalmvisserij op de Oude Maas
Een deel van het interview uit 1980 door Jan de Baan met Klaas van Hamburg. Hij vertelt uitvoerig over de manier waarop op zalm werd gevist op de Oude Maas tussen Spijkenisse en Hoogvliet. Verder vertelt hij over het gebruik van maaswater in de huishoudens van Spijkenisse toen er nog geen waterleiding was.
Veermansdochter ONDERTITELD
Een interview met Leen Emmerzaal (1920) en zijn moeder Francien Dekker (1886). Francien is de dochter is van Krijn Dekker, veerman tussen Hoogvliet en Spijkenisse toe er nog geen brug was. Haar opa is in de grienden komen wonen. Verder vertellen zij over het boerenleven. Slechte kwaliteit opname uit ca. 1965. Ondertiteld.
Schaatsen op de Beuzem
Twee vriendinnen vertellen over het schaatsen op de Vierambachtenboezem en het Oostenrijk in Spijkenisse.
(herziene versie)
Meulewei. Deel 1
Twee vriendinnen vertellen over hun jeugd in de wijk Molenwei in Spijkenisse. De huizen in die wijk worden nu afgebroken en vervangen.
Auto’s kikke op ’t Stort
Twee vriendinnen uit de Molenwei keken auto’s op ’t Stort en gingen uit in de Repelaer en Cas in Den Briel.
De rut leg dr ut
Twee inwoonsters van de afgebroken Spijkenisser wijk Molenwei vertellen over het verdwijnen van het Spijkenisser dialect. Met foto’s van de afbraak van de Molenwei.
Interviews + films
Leen Emmerzaal en Francien Emmerzaal-Dekker
Het totale interview uit verm. 1964, exclusief het deel dat is ondergebracht in “Korte verhalen” onder de titel “De Veermansdochter”. Boer Leen Emmerzaal en zijn moeder Francien Emmerzaal-Dekker vertellen tegen onbekende interviewers over hun boerenleven, de akkerbouw en veeteelt. Moeilijk verstaanbaar. Aan ondertiteling wordt gewerkt.
De geluidsopname is via de Nederlandse Dialectenbank door het Meertensinstituut vrij ter beschikking gesteld voor dialectologisch en ander onderzoek en alleen onder hun voorwaarden publiceerbaar (niet voor commercieel gebruik).
Evert Timmer
Het volledige interview (ruim 70 minuten) uit 1981 door oud Spijkenisser stadshistoricus Jan de Baan met Evert Timmer. Timmer werd geboren in Spijkenisse in 1898 en overleed in Hekelingen in 1983. Hij vertelt o.a. over zijn jeugd in Spijkenisse en veel historische onderwerpen, zijn vader die nachtwaker was, zijn leven als boer en schipper in Spijkenisse en later Hekelingen. Evert ligt begraven op de oude begraafplaats in Hekelingen. Uit dit volledige interview zijn onderdelen opgenomen in de playlist “Korte verhalen” w.o. “De Klepperman” en “Een scheepje van duizend gulden”. Ook vertelt hij over de zalmvisserij.
Aart Versteeg
Het volledige (52 minuten) interview uit 1980 door Jan de Baan met Spijkenisser Aart Versteeg. Aart is geboren in 1893 en overleed op 97 jarige leeftijd in 1989. Hij vertelt over zijn jeugd en leven en heeft de bouw van de Spijkenisserbrug nog meegemaakt. Zijn vader werkte in de hoepindustrie en de haringhandel en begon vanaf 1920 een kolenhandel die door Aart en zijn zonen verder werd uitgebouwd. Zij waren de laatste kolenboeren van Spijkenisse totdat de kolenkachels werden vervangen door Centrale Verwarming en het gebruik van gas en elektriciteit.
Klaas van Hamburg
Het volledige interview (46 minuten) uit 1980 door oud Spijkenisser Stadshistoricus Jan de Baan met Klaas van Hamburg (geb. 1899) en zijn vrouw Geertje van der Jagt. Klaas woonde naast de betonfabriek aan de Oostkade in het centrum van Spijkenisse. Hij vertelt over het leven rond de haven en oud Spijkenisse en uitgebreid over de hoepmakerij (wilgen hoepels voor o.a. haringkuipen), de zalmvisserij en de komst van elektrisch licht. Delen uit dit volledige interview zijn “geknipt” en ook ondergebracht onder “korte verhalen”. De nagelaten werken van Jan de Baan zijn ondergebracht in het Streekarchief Voorne-Putten.
Het Meertensinstituut heeft in het verleden geluidsopnamen in Hekelingen gemaakt. Bijgaand vindt U een verwijzing (link) naar de dialectenbank van het Meertensinstituut. Voor het gebruik van de website gelden hun voorwaarden. Klik op de knop hiernaast.
Wij houden ons aanbevolen voor de aanmelding van dialectsprekers uit Hekelingen of al bestaande geluidsopnamen.