Spijkenisse
Her en der tussen de vele nieuwbouw is nog een glimp op te vangen van het vroegere dorp. De Dorpskerk en stellingmolen zijn herinneringen aan de voornamelijk agrarische gemeenschap die Spijkenisse eeuwenlang herbergde. Naast landbouw en veeteelt leverden de grienden een flinke werkgelegenheid op. De takken van wilgen werden verwerkt tot allerhande producten, onder andere de hoepen, de hoepels die de planken van houten tonnen samenhield. Spijkenisse was gunstig gelegen, eerst kwam de Spijkenisserbrug voor de tramlijn, vervolgens de Groene Kruisweg voor het toenemend autoverkeer. Toen na de Tweede Wereldoorlog de Rotterdamse haven begon uit te breiden, groeide Spijkenisse uit tot woonstad.
Dialect video’s
Meulewei deel 2. Hussies.
Twee (ex) inwoonsters van de afgebroken Spijkenisser wijk Molenwei halen herinneringen op. Met foto’s van de afbraak.
Hannes, Jaap en Jan
De Spikkenissers Hannes, Jaap en Jan kletsen wat af op het Noordeinde. Deze keer hebben ze het over wat er te zien is op Open monumentendag 2015.
Mannetjes
Kletspraat door drie Spikkenisser mannetjes over een van de Open monumentendagen.
Bin ik een Spikkenisser ??
Nel van den Tol vraagt zich af of zij een echte Spikkenisser is omdat zij aan de andere kant van de Groene Kruisweg werd geboren en niet in het oude gedeelte. Zij vertelt over echte Spijkenissers, het oude dorp en de wijken Hoogwerf en Schiekamp. Een voordracht van 10 minuten.
Het voedingskanaal
Twee geboren en getogen Spijkenissers vertellen over de aanleg van het Hartelkanaal en het naastgelegen voedingskanaal. Veel Spijkenissers zwommen er en kregen er ook zwemles. Ook nu is het nog een populaire plek naast open water. Voordracht van 4 minuten.
’t-Noordende
Lenie Waleboer-Versteeg vertelt over haar herinneringen aan het oude Noordeinde in Spijkenisse. Zij vertelt over de bewoners en vooral de vele kleine bedrijfjes. De mannetje van de Krom staan symbool voor het dorpsleven van vroeger.
Trauma
Voordracht van Spijkenisser Leen Kok. Hij vertelt over het trauma van zijn jeugd omdat zijn keelamandelen geknipt moesten worden. Dit was destijds een veel voorkomende en pijnlijke behandeling bij ontstoken keelamandelen. Leen vertelt waar en hoe het gebeurde en hoe traumatisch die ervaring was
Het fluitje van de boetkeet
Een voordracht van Adri Schipper-Koornneef en Leen Kok waarbij Adri vertelt dat haar oma op de zalmvisserij aan de Oude Maas woonde en haar opa zalmvisser was. Als oma het eten klaar had voor de vissers die vaak in de boetkeet aan het netten boeten waren blies zij op een fluit. Adri heeft de fluit altijd bewaard en demonstreert hem.
De Poepdoos
Heruitgave van een voordracht van Nel van den Tol over zelfgemaakte wollen winterkleding voor kinderen en het buitentoilet met een gat en emmer (De Poepdoos) van haar grootouders in Hekelingen. De eerder op Youtube als film geplaatste voordracht is in 2024 opnieuw opgenomen en van illustraties voorzien.
De muziektent van Spijkstaal
Een voordracht van Adri Schipper-Koornneef en Leen Kok. Adri stamt af van een opeenvolgende generatie boerenwagenmakers in Spijkenisse. Haar vader werkte als wagenmaker bij het bekende Spijkenisser bedrijf Spijkstaal. Hij de ontwerper van de mobiele Muziektent waarvan Spijkstaal er 130 van heeft geproduceerd. Het is inmiddels erfgoed.
Dood en begraven
Voordracht van Leen Kok. Hij vertelt over het begraven in de kerk en de oude begraafplaats Vredehof. Ook vertelt hij over de uitvaart van zijn opa en de Spijkenisser “begrafenisbedienaar” Bas Hogenboom. Aan het einde houdt Leen een pleidooi voor het behoud van de oude begraafplaats.
Watersnood Spijkenisse 1953
Een voordracht van Leen Kok over de watersnood in 1953 in Spijkenisse. De video bevat filmbeelden gemaakt door A.J. van Hamburg over de ondergelopen huizen in het Oostbroek waarover ook Leen Kok vertelt. Ook zijn er beelden van het ondergelopen Simonshaven.
Interviews + films
Leen Emmerzaal en Francien Emmerzaal-Dekker
Het totale interview uit verm. 1964, exclusief het deel dat is ondergebracht in “Korte verhalen” onder de titel “De Veermansdochter”. Boer Leen Emmerzaal en zijn moeder Francien Emmerzaal-Dekker vertellen tegen onbekende interviewers over hun boerenleven, de akkerbouw en veeteelt. Moeilijk verstaanbaar. Aan ondertiteling wordt gewerkt.
De geluidsopname is via de Nederlandse Dialectenbank door het Meertensinstituut vrij ter beschikking gesteld voor dialectologisch en ander onderzoek en alleen onder hun voorwaarden publiceerbaar (niet voor commercieel gebruik).
Evert Timmer
Het volledige interview (ruim 70 minuten) uit 1981 door oud Spijkenisser stadshistoricus Jan de Baan met Evert Timmer. Timmer werd geboren in Spijkenisse in 1898 en overleed in Hekelingen in 1983. Hij vertelt o.a. over zijn jeugd in Spijkenisse en veel historische onderwerpen, zijn vader die nachtwaker was, zijn leven als boer en schipper in Spijkenisse en later Hekelingen. Evert ligt begraven op de oude begraafplaats in Hekelingen. Uit dit volledige interview zijn onderdelen opgenomen in de playlist “Korte verhalen” w.o. “De Klepperman” en “Een scheepje van duizend gulden”. Ook vertelt hij over de zalmvisserij.
Aart Versteeg
Het volledige (52 minuten) interview uit 1980 door Jan de Baan met Spijkenisser Aart Versteeg. Aart is geboren in 1893 en overleed op 97 jarige leeftijd in 1989. Hij vertelt over zijn jeugd en leven en heeft de bouw van de Spijkenisserbrug nog meegemaakt. Zijn vader werkte in de hoepindustrie en de haringhandel en begon vanaf 1920 een kolenhandel die door Aart en zijn zonen verder werd uitgebouwd. Zij waren de laatste kolenboeren van Spijkenisse totdat de kolenkachels werden vervangen door Centrale Verwarming en het gebruik van gas en elektriciteit.
Klaas van Hamburg
Het volledige interview (46 minuten) uit 1980 door oud Spijkenisser Stadshistoricus Jan de Baan met Klaas van Hamburg (geb. 1899) en zijn vrouw Geertje van der Jagt. Klaas woonde naast de betonfabriek aan de Oostkade in het centrum van Spijkenisse. Hij vertelt over het leven rond de haven en oud Spijkenisse en uitgebreid over de hoepmakerij (wilgen hoepels voor o.a. haringkuipen), de zalmvisserij en de komst van elektrisch licht. Delen uit dit volledige interview zijn “geknipt” en ook ondergebracht onder “korte verhalen”. De nagelaten werken van Jan de Baan zijn ondergebracht in het Streekarchief Voorne-Putten.
Het Meertensinstituut heeft in het verleden geluidsopnamen in Hekelingen gemaakt. Bijgaand vindt U een verwijzing (link) naar de dialectenbank van het Meertensinstituut. Voor het gebruik van de website gelden hun voorwaarden. Klik op de knop hiernaast.
Wij houden ons aanbevolen voor de aanmelding van dialectsprekers uit Hekelingen of al bestaande geluidsopnamen.